(school)excursies in 2021

Jong geleerd Oud gedaan

Natuurtuin De Robbert is bedoeld voor onderzoek en educatie. Dankzij onze nieuwe excursiegroep hebben deze zomer (2021) ruim 200 Helmondse schoolkinderen op speelse wijze kennis gemaakt met natuuronderzoek. Leerzaam, spannend en de schoolkinderen werkten mee aan een heus Citizen Science project.

Coronastilte goed gebruikt

Coronajaar 2020 was een stil jaar. Ook in Natuurtuin De Robbert. Drie groepen (Vrije School, jeugd-IVN en fotoclub Helmond Oost) hebben De Robbert kunnen bezoeken. Maar we hebben niet stil gezeten. De onvrijwillige extra tijd hebben we gebruikt om een nieuwe begeleidingsgroep voor schoolexcursies op te zetten.

Oude pool uitgeput

Door ongestructureerd werken werd de oude pool vrijwilligers regelmatig overvraagd. Begeleiders hielden er mee op en de overblijvers werden nog meer belast. Dat wilden we met een nieuwe aanpak grondig veranderen.

Educatie niet ten koste van natuurontwikkeling

Natuurtuin De Robbert is een afgeschermd rustgebiedje in natuurgebied De Bundertjes. Om de natuurontwikkeling en onderzoeken te beschermen kunnen we niet teveel groepsbezoeken ontvangen. Met een maximum van 12 groepen per zomer proberen we een evenwicht te houden tussen educatie en natuurontwikkeling.

Belangrijke punten van de nieuwe opzet

1: Het moet voor de vrijwilligers leuk blijven.

2: Er moet beter gebruik worden gemaakt van de vangsten bij het waterscheppen.

3: Er moet aan verjonging van de vrijwilligersgroep gewerkt worden.

4: Er wordt stap voor stap opgebouwd.

Leuk voor vrijwilligers

Schoolexcursies worden alleen leuk wanneer ze voor de begeleiders leuk zijn. De excursies worden alleen aangeboden aan basisscholen. Dit door negatieve ervaringen met groepen oudere jeugd.

Van tevoren worden data afgesproken met de vrijwilligers. Basisscholen kunnen later op die dagen inschrijven. Zo hoeft niet telkens hals over kop naar begeleiders te worden gezocht en staat het totaal aantal excursies van tevoren vast. Dat geeft rust voor de vrijwilligersgroep en duidelijkheid voor de scholen.

In 2020 hebben zich 8 vrijwilligers gemeld om schoolexcursies te begeleiden. Deels mensen die dat al eerder hebben gedaan en deels “nieuwelingen”. Na enig uitstel door de Corona-beperkingen is met de “nieuwelingen” een keer proefgedraaid.

Verjonging

De vrijwilligers zijn allemaal 55+ en het grootste deel 65+. De excursiedata zijn nu ruim van tevoren bekend. Daardoor zijn makkelijker afspraken met geïnteresseerden die eens willen meedraaien. Bovendien kunnen (maatschappelijke) stagiaires waardevolle praktijkervaring opdoen op het gebied van werken in de natuur met kinderen en Citizen Science projecten.

Van de 8 vaste schoolochtenden in juni en juli waren er in korte tijd 7 geboekt. Basisscholen kunnen zich inschrijven via de website van de natuurtuin. Inschrijvingen worden doorgestuurd naar de coördinator van de “waterscheppers”. Die neemt contact op met de scholen en mailt alle vrijwilligers met informatie over wie wanneer verwacht wordt. De materialen (schepnetjes, observatiebakken, zoekkaarten e.d.) worden bewaard in het materiaalhok van de natuurtuin.

Opbouw van excursies

Er is een zelfdraaiende presentatie over het waterscheppen gemaakt. Die kan als voorbereiding in de groep op school gedraaid worden.

De schoolexcursies bestaan uit twee delen: Na een kort welkom wordt de groep in tweeën gesplitst. Een deel krijgt een rondleiding door de natuurtuin. De rondleider laat de kinderen allerlei interessante dingen uit de levende natuur ontdekken.

Het andere deel van de groep gaat waterscheppen. Onder begeleiding zoeken en vangen de kinderen met schepnetjes waterdieren. Die worden in platte observatiebakken uitgezet. Met hulp van de begeleiders en zoekkaarten proberen de kinderen achter de naam van de diertjes te komen.

Citizen Science

Wanneer de excursie goed loopt kan een vrijwilliger de vangsten goed documenteren (foto's) zodat we die kunnen uploaden naar Waarneming.nl. Dit is het grootste Citizen Sience project van Nederland. Natuurwaarnemingen kunnen hier online worden opgeslagen voor eigen gebruik. Indien goed gedocumenteerd worden de namen goedgekeurd of verbeterd.

Wetenschappelijke databases

Bevestigde natuurwaarnemingen worden gebruikt in wetenschappelijke databases. Burgers (in dit geval wij en de schoolkinderen) helpen zo de wetenschap. Aan het eind van het seizoen maken we van alle vangsten een overzicht. Dat overzicht gaat naar de scholen die op bezoek zijn geweest.

Wanneer alle vangstgegevens zijn verzameld en verwerkt komt hieronder een overzicht.