Onderzoeksnieuws september 2021

NATUURJAAR 2021- 33, de laatste Zomer week in Natuurtuin De Robbert

Vandaag: de Gaai, Kleine watersalamander, Zomereik eikels, Zonneroosje bodemwants en voges zingen weer.

Zaterdag (2021-09-19), Vanochtend op weg naar de Natuurtuin. Fietsend langs het Wilhelminakanaal -het is kil- bemerk, dat de mist dikker wordt en het zicht minder. Bij de tuin aangekomen en door de tuinpoort stap, bedenk ik dat het alweer 5 weken geleden is dat ik hier geweest ben. De vakantie tijd gaat snel voorbij en het is ook de laatste zomerweek van het getijdenseizoen. De eerste Herfstdag begint op 22 september en de laatste Herfstdag is 20 december 2021. Een heel kleurrijk en veranderend natuurseizoen in de Natuurtuin staat voor de deur, die we weer wekelijks op de voet volgen.

Gaai (Garrulus glandarius)
Gaai (Garrulus glandarius)

De Gaai laat zich weer horen

Tijdens de LiveAtlas vogeltelling hoor ik regelmatig op route het luid schreeuwend geluid van de Gaai. Verschillende gaaien zijn aanwezig in de Natuurtuin. Enkele vliegen met een eikel in hun bek door en boven de tuin. Af en toe zit een exemplaar op de grond en verstopt de eikel in de grond, wintervoorraad. Maar als de Gaai ze over een tijdje terug kan vinden? Zo zorgen ze voor de verspreiding van de zaden. Het aantal gaaien dat gezien wordt in Nederland, neemt de afgelopen dagen toe. Hoewel de gaai het hele jaar door in ons land voorkomt, is de kans dat je er nu één ziet nog groter.

In september begint namelijk hun najaarstrek. Vogels uit Noord- en Oost-Europa komen naar Nederland om te overwinteren, of om door te trekken naar hun overwinterlocatie. Het komt soms voor dat er uitzonderlijk hoge aantallen gaaien gezien worden. Zo’n jaar wordt een invasiejaar genoemd. In 2019 was voor het laatst een invasiejaar. Of dit jaar ook een invasiejaar voor gaaien gaat worden, moeten we maar afwachten!

Kleine watersalamander Lissotriton vulgaris
Kleine watersalamander Lissotriton vulgaris

Opruim werkzaamheden in de Natuurtuin

Vanmorgen is het opruimtijd in de Natuurtuin vele verschillende afval materialen die tijdelijk op een hoop zijn gegooid worden buiten het tuinhek bij elkaar gelegd om opgehaald te worden. Tussen een stapeltje oude dakleer ontdek ik een juveniele Kleine watersalamander. Met een handschoen aan dirigeer ik het fragiele amfibie even in een bakje. Even een foto gemaakt en bij een stapelmuurtje afgezet. Zijn nieuwe ideale overwinterlocatie? Totdat hij/zij weer in het voorjaar de poel opzoekt.

De Kleine watersalamander is de meest algemene salamander van Nederland. Nu is een goede tijd om deze salamandersoort waar te nemen. De larven hebben zich namelijk de afgelopen maanden in het water opgehouden. De metamorfose tot salamander is nu achter de rug, en de jonge salamanders kruipen het land op. Hier zoeken ze een plekje om te overwinteren. Salamanders zijn voornamelijk nachtactief. Wie weet zie je ze wel in de tuin kruipen.

De kleine watersalamander is de algemeenste watersalamander van Nederland die alleen in gebieden met brak water en in extreem zure milieus ontbreekt. De voorkeurshabitat bestaat uit min of meer kalkrijke, voedselrijke en zoete wateren die zijn omgeven door terrein met begroeiing en andere dekking waarin de landfase kan worden doorgebracht. De kleine watersalamander is in Nederland niet bedreigd en heeft zich enigszins aan de verstedelijking kunnen aanpassen. (bron: Nederlands Soortenregister)

Zomereik Quercus robur
Zomereik Quercus robur
Zomereik Quercus robur
Zomereik Quercus robur

Eikeldracht Zomereik 2021

Wat ook opviel tijdens de vogeltelling ronde door de Natuurtuin deze morgen, dat verschillende Zomereiken die vorig jaar een goede eikel dracht hadden nu bijna of geen eikels dragen. Opeen andere plaats staat een Zomereik aan de rand van het Berkenbos die een dracht laat zien met veel eikels.

Zou graag de vraag voorleggen aan een van de leden van de Bomenwerkgroep van het IVN. Ben benieuwd naar dit natuurfenomeen van de Zomereik in de Natuurtuin.

Lees de verhalen over de eikeldracht en mastjaar, klik op de link.

https://www.naturetoday.com/nl/nl/nature-reports/message/?msg=18404

https://www.naturetoday.com/nl/nl/nature-reports/message/?msg=21765

Bijzondere wantsen vangst,

Tijdens mijn vakantie in Zweden op het eiland Öland -in het zuidelijke gebied Stora Alvaret- vond ik een bodemwants. Na lang zoeken en speuren in de strooisel laag rondom van de groeiplaats van het Ölands-Zonnenroosje Helianthemum Ölandiccum heb ik de Zonnenroos bodemwants Macroplax preyssleri gevonden. Deze wantssoort komt niet in Nederland voor. Afmeting: 3-4 mm, leeft op en van Zonnenroosje op een warme standplaats. Bijzonder; om als wantsen geïnteresseerde deze soort te vinden.

Olands sonnenroosje
Olands sonnenroosje
Zonnenroos bodemwants (Foto: Will van Berkel)
Zonnenroos bodemwants (Foto: Will van Berkel)

De vogels zingen weer

Vanmorgen in de schemerochtend hoorde ik de riedel zang van de Roodboord weer. Even later toen ik naar buiten ging zag ik thuis en boven de tuin overtrekkende Huiszwaluwen op weg naar het zuiden. Ook gisterenmorgen in de Natuurtuin de zang gehoord van verschillende vogelsoorten: Heggenmus, Roodborst en de Tjiftjaf tijdens de opkomende zon. In Zweden zag ik een grote groep Kraanvogels vele families met hun jongen liepen in het binnenland door de weilanden en aan de kust op graanakkers, de laatste gemorste graankorrels te verorberen. Ze bereiden zich nu al voor, op de trek naar het zuiden van Frankrijk en Spanje. Nog effe wachten ….dan gaan ze op hun wieken op reis.

( Erithacus rubecula)
( Erithacus rubecula)
Heggenmus Prunella modularis
Heggenmus Prunella modularis
Huiszwaluw (Delichon urbicum)
Huiszwaluw (Delichon urbicum)
Kraanvogel (Grus grus)
Kraanvogel (Grus grus)

Tot het volgende Natuurbericht, in de HERFST, dan gaan we weer samen op zoek naar de:

volgende nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’

kom gerust op zaterdag eens langs (De Natuur gaat zijn eigen gang en staat niet stil)

Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.

Berichtje uit Zweden van Onderzoeker Will,  4 september 2021

Het uitizcht van Onderzoeker Will op Falsterbo in de ochtend
en iets later.

Zaterdag 07:16 uur.

Dag Stan,

Kijk nu uit naar de overtrekken (roof)vogels),

Zit in Falsterbo (S)

Tref het, er is ook het SwedenBirdday Weekend 2021

Intressant de planten monitoring in de

Natuurtuin

Fijne dag

Groet allen, Will van Berkel

Zaterdag 09:46 uur.

Dag Stan,

Het zijn er nu een paaaar meer, Vogelaars

Vanmorgen overvliegend; Visarend, Wespendieven, Valken en Sperwers en veel kleine grut.

Groet, Will van Berkel