Nieuws van Onderzoeker Will, mei 2022

NATUURJAAR 2022-21, Lente in Natuurtuin De Robbert

Mei: Vandaag: Kleine karekiet terug in Natuurtuin, Koekoek en ‘gast’vogel, 2022 Weersinvloeden terugreis Gierzwaluw, Bladwespen, Gestreepte eikenblindwants, Waterdiertjes scheppen Scouting en QUOTE van de MAAND.

Zaterdag (2022-05-21), De morgenstart is frisser dan de laatste dagen, de regen van gisteren, heeft de hogere voorjaars temperaturen teruggedrongen naar de normale voorjaarstemperaturen. Als ik de Natuurtuin binnenloop zijn al vele vogels bezig met hun zang, auw tellen maar. Tijdens de rond zie ik Stan al bezig met het hooiwerk. Gelijk vertelt hij me het nieuws de Kleine karekiet is terug uit Afrika, hij zit in de rietzoom langs de grote poel. Als ik dan richting de poel loop hoor ik ‘m al. Precies volgens schema wat ik vorige week al voorspelde.

Kleine Karekiet Acrocephalus scirpaceus
Karrekiet-kiet-kiet,’k woon in ‘t riet-riet-riet (Tek: Chris Orgill)

Kleine karekiet

De kleine karekiet is een echte moerasbewoner. De markante, krassende, staccato zang (met altijd een "krr-krr-kiet-kiet-kiet"-achtige strofe) is te horen in de meeste rietstroken. De voorkeur van deze onopvallende bruine vogel gaat uit naar rietlanden, die met de stengels in ondiep water staan. In goede broedgebieden, zoals de laagveenmoerassen in Nederland, kunnen kleine karekieten in kolonies broeden.

Zang is een zeer kenmerkend, vaak niet erg gevarieerd, ritmisch, staccato "krr-krr-kiet-kiet-kiet". Vaak is het niet erg luid, en soms zitten er enkele fluittonen tussendoor.

Onderwijl dat ik een geluidopname maak van zijn voortdurende herhalingen krassende zang zorgen die voor een constant ritme (metronoom). Vaak wisselen wat lagere en hogere klanken elkaar af. Het geheel klinkt nogal scherp en niet luid. Hoor ik op de achtergrond verderop de Koekoek, op zijn zangpost. Steeds hoog gezeten, goed zichtbaar. Zij is te vinden in gebieden van de vogels bij wie de Koekoek haar eieren in het nest legt: Kleine karekiet, Heggenmus, Graspieper, Kwikstaarten, Rietzanger etc.

De Kleine karekiet weeft in de rietkraag zijn nest als een mandje tussen de rietstengels. Nestmateriaal van blad en gras wordt gebruikt als het nog vochtig is. Bekleding aan de binnenkant met schapenwol, spinsels, paardenhaar. Vier of vijf jongen groeien op het in het voorjaar, later in het seizoen volgt soms een tweede broedsel. Kleine karekiet is waardvogel van de koekoek. Het Koekkoekstel kent een korte broedtijd, zodat het Koekoeksjong altijd eerder is dan juveniele Karekieten en als enige gevoed wordt door de gastouders.

Verslag Toy Janssen

Soms als je in het veld bent maak je iets mee dat je misschien maar één keer in je leven mag aanschouwen. Vorig jaar hadden we zo’n moment met parende Geelgorzen. Dit jaar mochten we de eileg van een Koekoek aanschouwen. (Fotos; Toy Janssen).

Koekoek op zit/zangpost
vliegend naar ‘gastvogel’
Komt terug met ei, uit nest ‘gastvogel’
Slikt ei van ‘gastvogel’ door

2022 Weersinvloeden: Zwaluwen laat, dit zijn tijdens de reis -vanuit het Zuiden- de oorzaken

Voorbeeld tekening: trekroute Gierzwaluw 2010/2011

De planten ontwikkelen zich vroeg dit jaar, maar de zwaluwen zijn juist opvallend laat, zo’n twee weken later dan normaal. Ze hebben heel veel last gehad van de grote hoeveelheden Saharazand en het slechte weer. In het zuiden van Spanje is de afgelopen weken heel veel regen gevallen. Zwaluwen lijken meer vertraagd dan andere trekvogels, omdat zij gedurende de trektocht nog continu insecten eten en minder voor de reis ‘opvetten’ dan andere soorten. Door de slechte weersomstandigheden onderweg was het insectenaanbod aanmerkelijk minder. Door de late aankomst lopen ze het risico op een minder succesvol broedseizoen. Hier aangekomen is de vraag wat de droogte doet met het aantal insecten dat beschikbaar is. Voor boerenzwaluwen kan droogte ook nog de bouw en het herstel van nesten beïnvloeden omdat er minder modder beschikbaar is. Hierdoor kunnen nesten minder stevig zijn en gedurende het broeden naar beneden glijden en uiteenvallen. Mogelijk dat boerenzwaluwen en huiszwaluwen maar één nest jongen groot gaan brengen. Klik op de link: https://gierzwaluw.website/Trekroutes.html

Vorige week gezien in de Natuurtuin

Verschillende opvallende nieuwe insectensoorten kwam ik tijdens de monitoringsronde tegen in de Natuurtuin. Altijd leuk om al die nieuwe soorten aan te treffen, dat geeft aan dat er vele insecten in de Natuurtuin kunnen leven. Het eerste insect met grote ogen en vreemde tekening.

Rhogogaster viridis

Bladwespen

De bladwespen of zaagwespen zijn een onderorde van de vliesvleugeligen, met zo'n 6000 soorten. De meeste soorten komen voor in de gematigde streken. In Midden-Europa komen ongeveer 800 soorten voor. Wetenschappelijke naam: Symphyta Hoger taxon: Vliesvleugeligen Rang: Suborder Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Rhogogaster viridis

Rhogogaster viridis Is een vliesvleugelig insect uit de familie van de bladwespen. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1758 door Linnaeus.

Ook deze opvallend getekende Wants -leeft in de Eikenkruinen- voor de eerste keer gezien de:

Gestreepte eikenblindwants Rhabdomiris striatellus

Getreepte eikenblindwants

Gestreepte eikenblindwants komt voor in twee uitvoeringen: een lichte, zoals op de foto's op deze bladzijde, en een donkere. Bij de donkere is het halsschild zwart met een dunne gele lijn in het midden en twee kleine gele vlekjes daarnaast. Ook is het scutellum (schildje) voor het grootste deel zwart. Ook de niet-vliezige vleugels zijn op een paar gele lijntjes na zwart. De lichte vorm kun je met geen enkele andere soort verwarren. Let vooral op de vier zwarte plekjes op het halsschild. De donkere vorm kun je verwisselen met de sterk gelijkende geribde prachtblindwants (Miris striatus) hierboven. De verschillen die het meest opvallen zijn de gele vlek van de geribde prachtblindwants op het halsschild. Dat is geen streepje, maar een ruitvormig geel plekje. Voorts heeft de geribde prachtblindwants een zeer opvallend wit ringeltje op ongeveer de helft van de antennes. De donkere vorm van de gestreepte eikenblindwants daarentegen heeft geheel zwartige antennes. De gestreepte eikenblindwants bereikt een lengte van 7 tot 9mm.

gedetailleerde informatie over de getreepte eikenblindwants: Waarneming.nl

Blik onderwater, waterdiertjes scheppen.

Vanmorgen tegen tien uur komt de Scouting Leonardus naar de Natuurtuin voor een paar uurtjes Waterdiertjes scheppen. Dit is voor velen -leerlingen scholen en nu de Scouting groep- de eerste kennismaking met het waterleven. De weersomstandigheden zijn prima voor de buiten activiteit. Twee groepen worden samengesteld, de eerste gaat op stap, voor een educatieve natuurwandeling met spelletjes door de tuin. De tweede groep gaat scheppen en de vangst bekijken. Na een ongeveer een uur gaat de eerste groep scheppen en hun vangsten bekijken.

Tijdens de vangstsessies komen verschillende insecten boven de waterspiegel. Sommige insecten maken gelijk indruk door de vorm, grootte en of het roofkevers zijn of amfibieën. De ‘Kikkervisjes’ of larven maken indruk, de metamorfose van de groei van larve naar Kikker is fascinerend. Hierbij enkele foto’s van de vangsten. Klik op de afbeelding voor grotere weergave.

Libellen ‘huidje’
Libellenlarve en rode muggenlarven
Dwarsband waterroofkever
Metamorfose van Ei - Larve – Kikker
Kokerjuffer opbouw met schijfslakjes
Waterschorpioen
Zoekkaart waterdiertjes
In ganzenpas komt de groep, Scouting Leonardus Binderen-Helmond, naar de Natuurtuin.

Kom ook eens op zaterdagmorgen naar de Natuurtuin -dan kunnen we samen-opzoek gaan naar natuurfenomenen in de Natuurtuin. We zitten in het Lenteseizoen van het Nieuwejaar 2022, dan gaan we weer opzoek naar: Nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’.

Tot volgende week, Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.

NATUURJAAR 2022-20, Lente in Natuurtuin De Robbert

pagina uit boek gierzwaluw

Mei; Vandaag: Wereld Trekvogeldag, Insecten onderzoek in de Natuurtuin, Frater, Fenolijn en het Frijtertje en QUOTE van de MAAND

Zaterdag (2022-05-14),Vandaag, is het Wereld Trekvogeldag. Een belangrijk moment om stil te staan bij de bijzondere soorten die jaarlijks honderden, zo niet duizenden kilometers afleggen. Wat zijn dit voor soorten? En waar trekken zij naartoe? Vijf vragen aan Thomas van der Es, senior boswachter ecologie op Texel.

Hooitijd in de Natuurtuin! Het is vandaag een fantastische zonovergoten dag voor het buitenwerk en insectenmonitoring. Boven ons vliegen -zweven eigenlijk- een zes tal Gierzwaluwen, het is Voorjaar!

Op dit moment zijn in de Natuurtuin nog geen Kleine karekiet en Bosrietzanger waargenomen. Voorgaande jaren zijn begin mei de luide ‘zang rugtige’ zanger gehoord en gezien. Verwacht dan ook dat de liefhebbers van het verruigt riet met wat struikgewas is terug gekeerd. Volgende week het vervolg van deze zomervogels. Klik op de link:

https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?utm_source=newsletter&utm_medium=e-mail&utm_campaign=user-mailing&msg=29200

Langsprietmot

Ben onderweg -met vlindernet en fotocamera- ik zie een klein Langsprietmotje zitten op de Pinksterbloem. Als ik het donkere ‘motje’ van dichtbij bekijk, maak eerst een foto met mijn mobiel, gebruik de Obsidentify App -voor de soortnaam herkenning- het is een dagactieve nachtvlinder uit de familie Adelidae, de langsprietmotten. De spanwijdte van de vlinder bedraagt tussen de 10 en 12 millimeter. De vleugels hebben een metallische roodpaarse glans. De larven leven in de zaden van de pinksterbloem. De vlinder overwintert als pop. Het is een vrij algemene vlinder in Nederland, maar komt in België minder voor. De vliegtijd is mei en juni.

Pinksterbloemlangsprietmot (Cauchas rufimitrella) (Foto: Will v. Berkel)
Pinksterbloemlangsprietmot (Cauchas rufimitrella) (Foto: Will v. Berkel)
Gerande spanner Lomaspilis marginata (Foto: Will v. Berkel)

Gerande spanner

Vervolg de monitoringsronde door de Natuurtuin en kom bij de Bijenstal. Midden op een blad van de Grote weegbree in de zon -zit in de hoofdnerf- zie ik een bruin/zwart crème wit vlindertje zitten.

De Gerande spanner is een dagactieve nachtvlinder uit de familie Geometridae, de spanners. De vlinder is algemeen in Nederland en België. Komt voor in parken, tuinen, loof- en gemengde bossen, vooral in vochtige, wat schaduwrijke gebieden. De vliegtijd is van april tot en met oktober. De camouflagevlekken zijn uiterst effectief, de vlinders zien eruit als vogelpoepjes. Ze worden door vogels zelden herkend. De rupsen leven op populier, wilg en hazelaar.

Gewone pantserwants Eurygaster testudinaria

Gewone pantserwants

Daarna loop ik naar de bloemrijke graslandjes en gebruik het klopnet allerlei insecten komen in het net, er zit ook een ‘keverachtige’ bruin/ rode gemêleerde Wants tussen de: Gewone pantserwants Eurygaster testudinaria.

Herkenning: 8,0­-11,0 mm. De drie soorten Eurygaster zijn van alle andere wantsen te onderscheiden door het schildje, dat tot aan de achterlijfspunt reikt en het connexivum, dat breed onder het schildje uitsteekt. Ze lijken oppervlakkig op de veel kleinere soorten van het geslacht Sciocoris (Pentatomidae). Eurygaster maura/ testudinaria zijn van E. austriaca te onderscheiden doordat de tylus aan de voorkant niet door de wangen is ingesloten. Het verschil tussen maura en testudinaria is lastig en voor een zekere determinatie moeten de genitalien worden bestudeerd.

Verspreiding: Wantsen behorende tot het soortenpaar Eurygaster maura / testudinaria komen wijd verspreid en vrij algemeen voor op de zandgronden, daarbuiten zijn ze schaars. Eurygaster testudinaria heeft zich recent enorm uitgebreid en komt nu algemeen voor op de zandgronden, inclusief de waddeneilanden. E. maura is recent alleen waargenomen in Zuid­Limburg.

Biotoop: Ruigere graslanden op grassen en kruiden.

Fenologie: Overwinteren als adult. Beide soorten zijn waargenomen van april tot in oktober.

logo frater Willibrordus prijs
logo frater Willibrordus prijs

WiLL’s Media Tip: Radio

Zondag; terwijl ik de stukjes schrijf voor de website staat de radio aan. Op de achtergrond hoor ik het radio Natuurprogramma Vroege Vogels. Vandaag is de prijsuitreiking van ‘De Frater Willibrordus Prijs’

Hij was achttien jaar lang onze vaste, herkenbare stem op de fenolijn. Frater Willibrordus uit De Bilt. Hij overleed in september 2019 op 91-jarige leeftijd. Om zijn liefde voor de natuur te eren belonen we jaarlijks de mooiste, meest inspirerende, bijzondere waarneming op de Vroege Vogels fenolijn met: ‘De Frater Willibrordus Prijs’. Zondag reiken we deze prijs voor de derde keer uit.

Luister terug klik op de Link: https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/audio/579534

Frater Linaria flavirostris

Frater

Maar er is ook een vinkachtige die Frater (Linaria flavirostris) heet, lijkt veel op (onvolwassen) Kneu; is te onderscheiden aan een zwaarder gestreept lichaam met een okerbruine tint en een effen keel. Heeft daarnaast een roze stuit, een duidelijk lichte vleugelstreep en een gele snavel. Foerageert 's winters in groepen, soms samen met sneeuwgorzen en strandleeuweriken. Is rusteloos en beweeglijk. In kleine aantallen zitten deze vogels in kustgebieden langs onze zeekust. In Zeeland overwinteren nog een klein aantal en het grootste aantal Fraters overwinteren in het Waddengebiedvan de Noordelijkse provincies.

Geluid: Ook een roepje als andere vinkachtigen, maar vaak ook kenmerkend, stijgend "tweeiiht". Zang snelle trillers met lage ratel en de kenmerkende roep erin verweven, in Nederland te horen bij groepen in het voorjaar.

Frater Linaria flavirostris (Linnaeus, 1758) Het Frijtertje, Fratertje of Frettertje wordt, even als het Barmsijsje, door de nieuwere ornithologen onder de Acanthis gerangschikt. Het broeit in Noordelijk Europa en in Schotland en Ierland.

Het mannetje is op het eerste gezigt niet van het wijfje te onderscheiden. Het kenmerk der seksen bestaat dáárin, dat bij de mannetjes de stuitveêren licht karmozijnrood zijn. Tegen den tijd dat zij het nest verlaten, zijn de jongen aan het wijfje gelijk, doch blanker en duidelijker gestreept.

Deze vogeltjes broeijen bij voorkeur in bergachtige streken, waar veel heesters voorkomen. Hunne nesten liggen meestal onder aan den boom, op de vork van een dikken tak nabij den stam, of op dunne takjes onder de bladeren verscholen. Als bouwstoffen voor hun nest, dat veel overeenkomst heeft met dat der Grasmusch (Sylvia cinerea), bezigen zij plantendraden, en voor het binnenwerk paardenhaar en veeren. Zij broeijen tweemaal, en elk broeisel bevat vier à zes grijsachtig witte eijeren, van eenige groote bruinachtige en eenige kleine bruinachtig grijze vlekken voorzien. Evenals bij de Barmsijsjes het geval is, vliegen ook van deze vogelsoort de jongen, nadat zij het nest verlaten hebben, nog eenigen tijd met de ouden mede, terwijl die van het laatste broeisel te gelijk met de ouden wegtrekken.

In het najaar, op den trek, bezoeken zij in vrij grooten getale ons land; evenwel zijn zij hier niet zoo algemeen, als de Barmsijsjes. Zij komen gelijktijdig met en in het gezelschap van deze vogeltjes tot ons over, en velen blijven den geheelen winter in ons land, hetgeen men van de Barmsijsjes minder waarneemt. De voorwerpen, die hier overwinteren, leven gewoonlijk alleen of bij kleine troepjes, en trekken in Maart naar het Noorden terug.

In hunne levenswijze hebben zij veel overeenkomst met de Barmsijsjes. Zij klauteren even behendig als dezen tegen de regte takken op, hangen aan de elzenproppen, en zijn in hunne bewegingen bijna even vlug als de Pimpel. Hun stemgeluid is meer ontwikkeld dan dat der andere Barmen. Bij het kweelen openen zij den bek niet, ofschoon het geluid toch zeer helder is en de keel zeer hoog opzwelt. Ook de wijfjes zingen, doch iets zwakker dan de mannetjes. Men hoort ze reeds vroeg in het voorjaar, vooral des morgens.

Evenals de Barmsijsjes, worden zij in den trektijd op de vinkenbaan gevangen voor het vogelonderzoek. (Bron: Keulemans, J.G. (1873) - Onze vogels in huis en tuin). Klik op de INFO-link van Sovon en Vogelbescherming:

https://stats.sovon.nl/stats/soort/16620

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/frater

spandoek honden aan de lijn
Voor behoud van FLORA & FAUNA in uw LEEFOMGEVING

Kom ook eens op zaterdagmorgen naar de Natuurtuin -dan kunnen we samen-

opzoek gaan naar natuurfenomenen in de Natuurtuin.

We zitten in het Lenteseizoen van het Nieuwejaar 2022,

dan gaan we weer opzoek naar:

Nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’.

Tot volgende week,

Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.

NATUURJAAR 2022-19, Lente in Natuurtuin De Robbert

Mei; Vandaag: Groenonderhoud Natuurtuin, Gierzwaluw gearriveerd, Waterdiertjes Start Scholen, Plaagbestrijding Eikenprosessierupsen, Dag- en Nachtvlinders, Vleermuistuintelling 2022 en WiLL’s Media Tip: Gierzwaluw (boek), en Grutto (film).

Zaterdag (2022-05-07), We zitten midden in de Lente en dat is vandaag een genot om in de Natuurtuin te zijn op een vol overgoten zonnige dag. Stan start met de geplande Voorjaars maaibeurt. Rinus pakt de ‘groene’ onderhoudsklussen op en Wil gaat de ‘opdringerige’ invasieve plantensoorten te lijf, zelf neem ik het klopnet nogmaals ter hand om de insectenstand en soortenlijst aan te vullen. Aan het eind van de morgen zijn er twee nieuwe dag- en nacht actieve vlindersoorten aan de lijst toegevoegd.

Tijdens de koffiepauze hebben we nog het voorstel van de jaarlijkse Internationale dag van vandaag nog besproken. Anoniem waren we het met ons allen eens het advies voor deze dag –op eerste zaterdag in mei-, de voornoemde werkzaamheden niet in ons ‘blootje’ uit te voeren.

tekening instrument bestrijding eikenprocessierups
informatiepaneel vlinderfilterkast
foto vlinderfilterkast
foto vlinderfilterkast

Plaagbestrijding Eikenprosessierups

Kleine dieren kunnen grote gevolgen hebben. De brandhaartjes van de eikenprocessierups veroorzaken veel overlast en jeuk bij mensen, en de minuscule larve van de mineermot is een ware plaag voor de paardenkastanje.

De eikenprocessierups (EPR) veroorzaakt heel veel overlast in Nederland. Op verschillende plaatsen wordt er bestreden door het vernietigen van de rups. Door deze nietsontziende aanpak worden echter onze ‘bondgenoten’, de parasieten van de eikenprocessierups, ook gedood. Om deze parasieten te sparen en ons juist te laten helpen, heeft Storix een ecologische, duurzame en kosteneffectieve Beheer- & Monitoringsmodule ontwikkeld.

De Vlinderfilterkast – eenvoudig principe, groot effect

Op vier meter hoogte kun je de Vlinderfilterkasten al in de boom zien hangen op verschillende locaties in Nederland. In deze kast zitten 16 eikenprocessierupsnesten die vol zitten met de poppen van zowel de eikenprocessierups, als ook parasieten van de eikenprocessierups, zoals sluipwespen en -vliegen. Door de speciaal geperforeerde wand van de kast kunnen de, uit de poppen gekomen, wilde sluipvliegen en -wespen ongehinderd door de gaatjes naar buiten vliegen. Zo kunnen ze opnieuw de vrije natuur in om vervolgens te gaan paren en de volgende generatie EPR te parasiteren. De EPR-vlinders die uitkomen zijn groter dan de gaatjes van de geperforeerde plaat en zitten daardoor gevangen in de kast. Dit heeft als voordeel dat zij zich niet in de vrije natuur kunnen voortplanten en dus geen nieuwe generatie EPR kunnen starten.

Monitoring – de essentie voor verantwoord en duurzaam EPR beheer

Om de EPR plaag in een gebied in kaart te brengen gebruiken wij monitoringskasten. In deze kasten worden vier eikenprocessierupsnesten gestopt uit het te onderzoeken gebied. Tijdens het seizoen worden de uitgekomen EPR-vlinders, sluipwespen en sluipvliegen geteld. Met de gegevens van het seizoen kunnen we het percentage natuurlijke vijanden berekenen en hebben we inzicht in de plaagdruk van het nieuwe seizoen.

Klik op de link voor info: https://storix.nl/beheer-eikenprocessierups/

Dwerghuismoeder Panemeria tenebrata

Nieuwe dag- en nacht actieve vlindersoorten in de Natuurtuin.

Dwerghuismoeder Panemeria tenebrata (Scopoli, 1763) is een dagactieve nachtvlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae), die vooral vliegt bij zonnig weer. De wetenschappelijke naam wijst op het dagactief zijn van vlinders uit het geslacht Panemeria (πανημέρειος = gedurende de hele dag). De spanwijdte bedraagt 19 tot 22 mm. Hoewel de Nederlandse naam daarop duidt, is de dwerghuismoeder niet van hetzelfde geslacht als de huismoeder, hij dankt zijn naam aan de gele vlekken op de achtervleugel. De dwerghuismoeder kan bij oppervlakkige beschouwing verward worden met het muntvlindertje en Pyrausta purpuralis, maar de dwerghuismoeder heeft bijvoorbeeld geen geel op de voorvleugel. De dwerghuismoeder overwintert als pop onder de grond.

Zilverstreep Deltote bankiana

De zilverstreep (Deltote bankiana) is een vlinder uit de familie van de Noctuidae, de uilen. Hij vliegt zowel 's nachts als overdag. Overdag is hij makkelijk op te verstoren, waarna hij na een korte vlucht weer op een grasspriet gaat zitten, met de kop naar beneden. De vlinder heeft een voorvleugellengte van 10 tot 12 millimeter. De soort overwintert als pop in een cocon die laag in het gras verborgen is. De soort komt verspreid over Europa voor.

poster vleermuizentelling
poster vleermuizentelling

Alle vleermuizen tellen mee op Tuintelling.nl

Misschien doe je al mee met de jaarlijkse Tuinvogeltelling of Vlindertuintelling, maar wist je dat in de meeste tuinen ook vleermuizen rondvliegen? Vleermuizen lijken op het eerste gezicht misschien wat lastiger te spotten, maar met een beetje oefening valt dat reuze mee. Wij zijn benieuwd welke vleermuizen er in jouw tuin rondvliegen, jij ook? Ga er dan op 6 en 7 mei in de avondschemering even lekker voor zitten, en doe mee aan de Landelijke Vleermuistuintelling!

De vleermuis zoekkaart: https://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/2019-07/Vleermuiszoekkaart2019.pdf

boekcover gierzwaluw
boekcover gierzwaluw

WiLL’s Media Tip: Boek en Film

Nu de Gierzwaluw weer in ons land is en in luchtruim boven de Natuurtuin vliegt, pak ik het boek De Gierzwaluw uit de boekenkast. Met De gierzwaluw won Remco Daalder de Jan Wolkers Prijs voor het beste natuurboek van 2014. Zijn verhalen over de ‘sikkel’zwaluw weet hij me -aan het begin van een nieuw broedseizoen- altijd weer te boeien.

Gierzwaluwen eten in de lucht, ze paren in de lucht, ze zoeken al vliegend hun nestmateriaal bij elkaar en ze slapen in de lucht, op twee kilometer hoogte. Elk jaar vliegen ze vanuit hun overwinteringsgebieden in Afrika negenduizend kilometer naar het noorden om net dat ene dak in de Kinkerbuurt in Amsterdam te vinden waar ze vorig jaar ook zo fijn hebben gebroed.

Remco Daalder gaat op zoek naar de geheimen van de gierzwaluw, en komt daarbij vele kleurrijke mensen tegen. Een Engelse plattelandsdominee uit de achttiende eeuw, een bezeten onderzoeker uit Oxford, activisten, politici, rasechte Amsterdammers die met hart en ziel hun vogels beschermen en moderne wetenschappers die met webcams en geolocators de geheimen van de gierzwaluw ontrafelen.

Door ornithologen en ethologen worden de laatste jaren steeds vaker kleine, lichtgewicht geolocators gebruikt om onder meer de trekroutes, pleisterplaatsen, broedplaatsen en overwinteringsgebieden van trekvogels en de verblijfplaatsen van zeezoogdieren in kaart te brengen.

filmposter grutto
filmposter grutto

'Grutto! De vlucht van een iconische weidevogel'

De grutto is de hoofdrolspeler in de nieuwste natuurdocumentaire van Rubens Smit (bekend van WAD en de Nieuwe Wildernis). De crew volgt de grutto op zijn reis van Senegal via Portugal naar Nederland en Estland. En overal moeten mensen en vogels vechten om te overleven. Grutto! is de nieuwste productie van Ruben Smit, in 2020 en 2021 opgenomen en gaat in première in de bioscopen vanaf 7 juli 2022.

De vogel des Vaderlands

De grutto is de vogel des Vaderlands, een oer-Hollandse weidevogel die symbool staat voor een landbouwsysteem met hoge biodiversiteit. De aantallen grutto’s maar vooral ook het landbouwsysteem veranderden de laatste jaren in rap tempo. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is de populatie grutto’s met bijna 70% afgenomen. Nederland is voor de broedvogelpopulatie van de grutto’s zeer belangrijk; het overgrote deel broedt in Nederland.

In ons koude kikkerland probeert driekwart van de wereldpopulatie voor nageslacht te zorgen. In de weilanden van boer Piet en boer Wim moeten ze vele tegenslagen overwinnen om uiteindelijk voor vliegvlugge kuikens te zorgen. Van jagende roofvogels tot maaimachines en slagregens. Overal ligt gevaar op de loer. Een andere groep grutto’s vliegt door tot in IJsland. In het vruchtbare land van vulkanen floreert de grutto als nooit tevoren. Deze natuurdocumentaire vertelt op unieke wijze het magistrale verhaal van onze grutto die symbool staat voor de rol van biodiversiteit in onze huidige samenleving. Een indrukwekkende reis in tijd en ruimte waarin vogels én boeren hun best doen om te overleven.

Ruben Smit: “De grutto is de ideale verhalenverteller van hoe de natuur ervoor staat in ons agrarische land en hoe onze nationale natuur verbonden is met die van elders in de wereld”

Kom ook eens op zaterdagmorgen naar de Natuurtuin -dan kunnen we samen- opzoek gaan naar natuurfenomenen in de Natuurtuin.

We zitten in het Lenteseizoen van het Nieuwejaar 2022, dan gaan we weer opzoek naar: Nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’.

Tot volgende week, Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.