NATUURJAAR 2024-20 juni: Zomer in de Natuur en -Tuin ‘De Robbert’.

Vandaag: ZOMER juni 2024: Deze week in de NTR: Tweede Kleine karekiet en IJsvogel op de Zuidelijke poel, Groep 6 Dierdonkschool Waterdiertjes scheppen, Huismot gezien in nestkast, BRAAMSLUIPER Curruca curruca gehoord en geteld en Het is ZOMER in het Natuurgebied de Bundertjes.

Zaterdag (2024-06-08), Het begin van een prachtige zonnige dag in de Natuurtuin. Tijdens de Vogeltelronde door de tuin hoor ik nu ook een tweede Kleine karekiet op de Zuidelijke poel. Als ik terugloop van de Noordelijke telronde -richting de werkschuur- kom ik Stan tegen, Hij heeft zojuist twee IJsvogels gezien. Een niet te missen kleurrijke vogel met dat turquoise blauw, die vink ik aan in de digitale tellijst. Verspreid over de tuin, op verschillende plekken in het groen en op de Grote poel, zie ik jonge vogelsoorten foerageren. Sommige jonge vogels zijn al een paar weken oud, nu pas vallen ze op. Info: https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/6-weetjes-over-de-roodborst

Als we aan de voorzijde wat hooi bijeenharken komt Mark langs. Onlangs geleden trof ik hem op de brug bij het nieuwe project meanderen Gulden Aa. Samen stappen we die tuin binnen en maken een ronde. Onder de indruk van het vele ‘groen’ in de verschillende biotoopjes, door het beheer en ons soorten onderzoek loopt hij door met zijn wandeling. Een half uur later komt een kennis met zijn vriendin de tuin binnen gelopen, we nestelen ons op het bankje van Tineke. Lekker samen in de zon genieten van de weelderige natuur en vogels(zang) vertel ik mijn verhaal over de Natuurtuin.

Deze week Groep 6 Dierdonkschool Waterdiertjes scheppen.

Deze week een nieuwe schoolklas op bezoek in de Natuurtuin een blik onder de waterspiegel en een Natuurrondje door de tuin en omgeving van de ‘De Bundertjes’.

Onderweg naar de Grote poel om de waterinsecten te scheppen, even langs het Bijen Hotel. Tijdens de uitleg van het doel van een ‘Bijen-Lab’ laat ik de leerlingen een nestkastje zien waarin een verlaten nestje met eitjes zit van een Pimpelmees. Dan vallen me twee kleine Nachtvlindertjes op onder het deksel van het kastje.

Bruine huismot (Hofmannophila pseudospretella)

Orde: Lepidoptera (vlinders), Familie: De Bruine huismot of Zadenmot (Hofmannophila pseudospretella) is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae)

De Bruine huismot komt zeer algemeen voor en wordt vaak in gebouwen aangetroffen. De larven voeden zich met plantaardige en dierlijke materialen. Soms worden ze op graanzolders en in levensmiddelen gevonden. Bruine huismotten veroorzaken de meeste schade aan enigszins vochtig geworden wollen vloerbedekking en wollen stoffen.

Uiterlijk; De bruine huismot heeft een spanwijdte van 17-26 mm. De mot heeft drie zwarte vlekken op elke bruinzwarte voorvleugel. De achtervleugels zijn iets lichter van kleur. De larven (rupsen) zijn geelwit van kleur, de kop is bruin met aan iedere kant 4 puntogen. Ze spinnen een kokervormig omhulsel en worden maximaal 20 mm lang. De pop bevindt zich in een zijden cocon van 15-20 mm lengte.

Ontwikkeling en leefwijze; Motten ondergaan een volledige gedaanteverwisseling. Dit wil zeggen dat de ontwikkeling 4 stadia kent: ei–larve–pop–adult. De ontwikkelingsduur van ei tot volwassen Bruine huismot duurt ca. 4 maanden. Het wijfje legt 200-300 kleine ovale eitjes, niet in groepen maar afzonderlijk, die na 10 tot 15 dagen uitkomen. De larven zijn bijzonder gevoelig voor uitdrogen; zij kunnen zich alleen in vochtig materiaal ontwikkelen. Als de relatieve luchtvochtigheid langdurig laag blijft, kunnen de larven hun ontwikkeling niet voltooien.

Ze worden vooral aangetroffen op rustige, vochtige plaatsen, bijv. onder kasten, vloeren en tapijten en in vogelnesten. Van daaruit kunnen ze gebouwen binnenkomen. Ze leven van dierlijk en plantaardig materiaal, zoals zaden, graan, kurk, linnen, wol en bont. De larven kunnen in een soort rustfase terechtkomen waarin de ontwikkeling stilstaat; mochten de omstandigheden dan weer gunstig zijn, wordt de ontwikkeling vervolgd. Het larvestadium duurt 2 maanden tot (in extreme gevallen) enkele jaren. Volgroeide larven verlaten de voedselbron en verplaatsen zich soms over een vrij grote afstand op zoek naar een geschikte plaats om zich te verpoppen. Het popstadium duurt 2-6 weken. De volwassen bruine huismotten leven ca. 2 weken en vliegen van juni tot augustus, al kunnen ze in verwarmde ruimten het hele jaar worden waargenomen. In onverwarmde vertrekken treedt 1 generatie per jaar op.

BRAAMSLUIPER Curruca curruca gehoord en geteld.

Van: donderdag 20 juni tot zondag 22 september

Zondag de tweede MUS-telling, fietsend in mijn dorp naar telpunt 4 van de 11 telpunten, hoorde ik 100 meter ervoor een Braamsluiper. Je krijgt hem waarschijnlijk niet eens goed te zien omdat hij zich graag in de begroeiing verschuilt. Deze vanmorgen heb ik een geluidopname kunnen maken van zijn ratelende eentonige zang.

Waarom de Braamsluiper? Nou omdat ik hem al twee weken geleden in Gerwen had gehoord! En dat is, voor mij tenminste, wel heel bijzonder! In Noord-Brabant zijn ze kleine getale te vinden. Het typische aan zijn zang is een ratelend geluidje dat hij alleen laat horen als hij terugkomt uit zijn overwinteringskwartier ten zuiden van de Sahara. Iedere Braamsluiper heeft net als de Boerenzwaluw, Nachtegaal en nog meer zomergasten meer dan 5000 km in de vleugels… Meestal zingen de mannetjes bij aankomst een paar weken om de vrouwtjes, die meestal iets later arriveren, aan zich te binden. De vogel houdt van veel structuur in de beplanting maar het mag ook weer niet te dicht zijn. Een tuinencomplex met wat hoge bomen, struiken en de juiste dichtheden om bescherming en beschutting te vinden is genoeg. Binnenkort zul je hem niet meer horen, pas als de jonkies groot zijn dan schijnt hij een typisch roepje te hebben. Veel succes met het uitkijken naar hem! Info Braamsluiper: https://nl.wikisource.org/wiki/Keulemans_Onze_vogels_1_(1869)/21

Het is ZOMER in het Natuurgebied de Bundertjes, Houd U rekening met de Dieren in uw leefomgeving?

In elk jaargetijde, nieuwe waarnemingen in de Natuurtuin. Afgelopen week bijna -elke dag van de week- wel een natuurmoment maar: Kom ook eens op zaterdagmorgen naar de Natuurtuin Opzoek gaan naar natuurfenomenen.

We zitten aan het begin van het kwartaalseizoen de Zomer, in het begin van het Jaar 2024 Opzoek naar: Nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’ Samen ontdekken we meer! Tot de volgende keer

Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.


NATUURJAAR 2024-19 juni: Zomer in de Natuur en -Tuin ‘De Robbert’.

Vandaag: ZOMER mei 2024: Deze week in de NTR: Op weg naar de NTR, de Kuifeend, Gierzwaluw boven de tuin, Kleine, bruine Rietvogeltjes in het Riet, Vogeltekeningen gemaakt door tekenaar Jos Zwarts, VLEERMUISTELLING 2024, 25 jaar Netwerk Ecologische Monitoring, Deel 4-kleurige gids vol bloemen en planten en JAARGETIJDE ZOMER 2024.

Zaterdag (2024-06-01), Zo-even -net voor dat ik vertrek naar de Natuurtuin- valt nog een miezerig buitje regen. Tien minuten later … fiets ik langs het Wilhelminakanaal. Ter hoogte van de graanlosplaats bij de bierfabriek tel ik op het water ruim 27 Kuifeenden. Door het lossen van de gerst uit het schip valt er wel eens een graankorreltje op het water. Onder de aanwezige eenden o.a. de Kuifeenden profiteren mee.

tekening kuifeenden
Kuifeend (Aythya fuligula) ANWB Vogelgids.

Het is een vochtige grijze morgen met laaghangende bewolking. Zie enkele Gierzwaluwen foerageren boven de boomtoppen. Ook de insecten komen tot leven door de oplopende temperatuur. De Kleine karekiet die ik afgelopen donderdag hoorde zingen in de rietkraag laat zich niet horen. Tijdens de koffie kijk ik omhoog naar de grijze lucht. Zie in een paar minuten de groep Giertjes boven aan zwellen, tel samen met Rinus en Stan een aantal van 30 vogels. Daarna gaan we aan de slag met het hooiwerk en ondertussen hoor ik de Kleine karekiet voluit zingen met zijn krassende variërende zang, krr-krr-kiet-kiet-kiet, krr-krr-kiet-kiet-kiet etc.

tekening gierzwaluwen
Gierzwaluw (Apus apus) in vlucht (Tekening: Jonathan Pomroy).

Ook in de Natuurtuin zitten kleine, bruine Rietvogeltjes.

Kleine karekieten zijn kleine, bruine vogeltjes. Echte moerasbewoners, maar een stukje riet in park of woonwijk laten ze ook niet links liggen. De kleine karekiet kan zo maar vlakbij u in de buurt zitten! En waar de meeste vogels nu stoppen met zingen, gaat de kleine karekiet gewoon door. Het krr-krr-kiet-kiet-kiet is dan nog niet volop te horen, in parmantig maar zacht staccato. Handig, want zo’n klein, bruin vogeltje hoor je eerder dan dat je ‘m ziet.

tekening bosrietzanger
Kleine karekiet Acrocephalus scirpaceus
tekening kleine karekiet
Bosrietzanger Acrocephalus palustris (Jos Zwarts)

Broedseizoen: De eerste kleine karekieten die tegen eind april arriveren zijn vooral vogels van 2-4 jaar oud. De mannen komen enkele dagen vroeger mogelijk, maar dat maakt niet veel uit. De meeste kleine karekieten, en vooral vogels die het jaar daarvoor geboren zijn, arriveren pas in de tweede helft van mei tot begin juni

De jongen: zit 9 tot 13 dagen op het nest, waardoor ze uitvliegen. Om de jongen te voeden zoekt de ouders tot ver buiten de rietkraag insecten. Wilgen zijn vooral favoriete jachtlocaties. Het is een prachtig gezicht om karekieten van hun jongen te zien optreden met al die verschillende insecten en de kuikenkopjes die elke keer synchroon de lucht steken. Tot begin september kun je nog jonge kleine karekieten zien die gevoerd worden. Ze verraden hun aanwezigheid door een zachte ‘ krek’. In de lus van de nazomer gaan de kleine karekieten op trek, de koekoeken achterna, willen ook deze minuscule vogeltjes helemaal naar Afrika vliegen.

INFO deel 1: https://natuurtijdschriften.nl/pub/1001733/KOR2016002011001.pdf

Deel 2: https://natuurtijdschriften.nl/pub/1020203/KOR2022004001001.pdf

Vogeltekeningen gemaakt door tekenaar Jos Zwarts.

21 december 2015) – Na een enthousiast betoog van een werkgroeplid over Project Natuur, besloot tekenaar Jos Zwarts zijn prachtige tekeningen beschikbaar te stellen onder een Creative Commons licentie. Jos zijn werk stond in vele tijdschriften en boeken waaronder: Atlas Nederlandse Broedvogels, Tussen Duin en Dijk en De steenuil.

tekening fiets met merel
Merel Turdus merula man op zadel van fiets.

Opvallend voor zijn werk is dat de vogels in vlotte stijl, kenmerkend worden afgebeeld. Naast vogeltekeningen, Jos zijn specialiteit, prijken ook tekeningen van enkele zoogdieren op Wikimedia Commons waaronder de das en de bunzing. De tekeningen zijn gemaakt met inkt en potlood. Sinds begin december zijn de 1.024 tekeningen op Wikimedia Commons te vinden.

VLEERMUISTELLING 2024 Ondanks slecht weer een succesvolle vleermuistuintelling

Zoogdiervereniging 29-MEI-2024 -) Op 24, 25 en 26 mei vond de landelijke vleermuistuintelling plaats. Vliegende vleermuizen in de tuin met het blote oog waarnemen en tellen kan slechts gedurende een hele korte periode, van zonsondergang tot het echt donker is. Ondanks dat het – zeker op de vrijdagavond – behoorlijk regende is er op veel plekken geteld. Iedereen bedankt voor het meedoen! INFO: https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=32362 INFOTuintelling:https://www.tuintelling.nl/resultaten

tabel vleermuistelling 2024

Op weg naar een duurzame toekomst: 25 jaar Netwerk Ecologische Monitoring

logo NEM
spelt NEM

Historie van het natuuronderzoek: We hebben in Nederland een ruime traditie van natuuronderzoek door vrijwilligers. Al in 1845 zijn de oprichters van de Nederlandse Entomologische Vereniging begonnen met onderzoek naar verspreiding en voorkomen van insecten. Rond 1900 namen leden van de Nederlandse Natuurhistorische Vereniging het initiatief om alle wilde planten van Nederland in kaart te brengen in de Nederlandse Flora en al in 1908 werd er gerekend met adderstatistieken.

30-MEI-2024 – Het Netwerk Ecologische Monitoring is een unieke samenwerking tussen vrijwillige natuurwaarnemers, statistici, ambtenaren, wetenschappers, organisaties, apparaten en de natuur zelf. Dit jaar bestaat die samenwerking 25 jaar – en dat wordt gevierd, onder andere met een heel mooi feestje.

Op weg naar een duurzame toekomst: https://www.netwerkecologischemonitoring.nl/

Een kleurige gids vol bloemen en planten

voorkaft Wilde Bloemen en Planten
Deel 4 in de reeks geïllustreerde natuurboeken

Maak kennis met zo’n 175 verschillende plantensoorten die zijn beschreven in dit fraai geïllustreerde natuurboek, de vierde van de jaarlijkse reeks Natuurboeken van de Postcode Loterij. Eerder verschenen in deze serie ‘Vogels in Nederland’, ‘Bomen & struiken in Nederland’ en ‘Vlinders & andere insecten in Nederland’.

Deelnemers van de Postcode Loterij ontvangen tussen 28 mei en 7 juni een prachtig cadeau: het natuurboek ‘Wilde bloemen & planten in Nederland’, inclusief een handige veldgids om er zelf op uit te gaan. Hiermee herkent u de bekende en de minder bekende bloemen en planten die bloeien in Nederland. Daarnaast krijgt u drie heerlijk ruikende geurkaarten. Leuk om te versturen én om te ontvangen.

INFO weblink: https://www.postcodeloterij.nl/hoe-werkt-het/wilde-bloemen-planten

JAARGETIJDE ZOMER 2024 (Noordelijk halfrond).

Van: donderdag 20 juni tot zondag 22 september

Het is Zomer: Op 1 juni begint de meteorologische zomer en die duurt tot en met 31 augustus. Lees alles over het Nederlandse klimaat in de zomer. De astronomische zomer begint vaak op 21 juni. Sterrenkundigen houden namelijk het moment aan waarop de zon vanaf de aarde gezien haar meest noordelijke positie bereikt.

Het is ZOMER in het Natuurgebied de Bundertjes, Houd U rekening met de Dieren in uw leefomgeving?

In elk jaargetijde, nieuwe waarnemingen in de Natuurtuin. Afgelopen week bijna -elke dag van de week- wel een Natuurmoment maar: Kom ook eens op zaterdagmorgen naar de Natuurtuin Opzoek gaan naar natuurfenomenen.

We zitten aan het begin van het kwartaalseizoen de Zomer, in het begin van het Jaar 2024 Opzoek naar: Nieuwe ‘natuurontdekkingen’ in de Natuurtuin ‘De Robbert’ Samen ontdekken we meer! Tot de volgende keer

Met ‘gevederde’ groet, Will van Berkel.