Goed voorbeeld doet goed volgen. Stan hield alles wat er in de tuin gebeurde minutieus bij in dit blog. Ik ( Theo van Cuijk) ga proberen dit op dezelfde manier te gaan voortzetten. Hier dus nu geen weekrapport maar een samenvatting van de voorbije zomer.
Jef van den Hurk die bij het begin van de natuurtuin betrokken was is opnieuw als vrijwilliger aangesloten en heeft al snel een maaischema opgesteld. Een deel van de oppervlakte overgeslagen zodat de planten uitkunnen groeien en alles wat daar in leeft een veilige plek houden. We houden daarbij wat rondere vormen aan. In juni en september is de vaste ploeg vrijwilligers ( Peter van Eemeren, Pieter van der Weijden en ik; Rinus is tijdelijk uitgevallen ) druk geweest met het maaiwerk. In het verleden deed Stan dit dus het was wel even wat anders om grasmachine maaibalken en bosmaaiers te gaan gebruiken. Door een oproep van de natuurwerkgroep van het IVN waren er voldoende vrijwilligers om het maaisel op te ruimen. Een aannemer heeft daarna het maaisel afgevoerd. Blijkt dat de kosten daarvan een flinke aanslag doet op de expoitatie.
In Juni was er een kleine consternatie toe rook vanuit de tuin de wijk in dreef. Wat jeugd had een kampvuurtje gemaakt in een laagte bij de insektenwand. Ben benieuwd of we daarvan in de komende tijd wat effecten zien. De brandplekpaddestoelennzijn daarvan een voorbeeld.

Droogte

De uitzonderlijke hitte en droogte is voor de natuur funest geweest. De waterstanden van de poelen bewegen mee met de grondwaterstand stonden dus zo goed als droog. De tuin ligt zo ongeveer op het laagste stuk van de Bundertjes en dat zal het ergste voorkomen hebben. Intussen is de waterstand weer normaal.

Zaterdag 28 februari 2026

Na een lenteweek met veel zon is het vandaag even herfst. Geen zon, kil en een steeds hardere wind. Vorige week heb ik de eerste Boerenkrokus in bloei gezien. Vandaag komen daar Bonte krokussen bij. Vlak buiten de poort heeft de gemeente jaren geleden bolgewasjes geplant. Een tiental Bonte krokussen bij het informatiebord is daarvan overgebleven. Eén exemplaar heeft zich onafhankelijk verklaard en bloeit nu triomfantelijk op de helling achter de poort. Vlak bij de plek waar vorige week drie Boerenkrokussen stonden.

Madeliefjes terug in de natuurtuin

Hier en daar staat Kleine veldkers met bescheiden witte bloempjes. Op het pad: twee bloeiende madeliefjes. Op zich niet bijzonder, maar eigenlijk wel. Ik noteer al ruim vijf jaar bloeiende planten in de natuurtuin. Elke maand begin ik opnieuw met tellen. Altijd staan er wel ergens madeliefjes in bloei. Afgelopen winter heb ik maandenlang geen bloeiend madeliefje in de natuurtuin gezien, maar ze zijn terug!

Elzenkatjes met blauwe lucht op achtergrond
Bloeiende elzen
kartonnen kokers in ruigtes
Pieters "paaltjes"
Twee alpenwatersalamanders in een kijkglas
Alpenwatersalamanders

Amfibieënseizoen in volle gang

Vandaag werken we aan verschillende klussen tegelijk. Ik kijk met Onderzoeker Will en Peter naar de fuiken die ik gisteravond heb uitgezet. Afgelopen woensdag hebben we dat ook gedaan. Toen hebben we verschillende mannelijke salamanders gevangen. Vandaag hebben ze gezelschap gekregen van dames. In totaal tien exemplaren in drie fuiken. Ook de padden zijn met de voortplanting begonnen. In een van de fuiken zitten drie innig verstrengelde paddenparen. Daarnaast vangen we twee kikkers die nog geen partner hebben gevonden. Op het oog zou je het niet zeggen, maar het amfibieënseizoen is in volle gang.

Een toefje blaadjes steekt uit de grond

Rinus gaat aan het werk in de zuidelijke strook. Tussen twee laagtes en tegen de sloot ligt een ruigte die we al een paar jaar niet hebben opgeschoond. De plek valt onder het bosrandbeheer. Dat betekent dat we hen om de paar jaar terugsnoeien en daarna weer laten uitgroeien. Dat geeft extra structuur aan de begroeiing en we houden de zuidelijke strook in de zon. Ergens tussen de rommel steekt een toefje blaadjes uit de grond: hier groeit de Slanke sleutelbloem. Een plant die ooit vanuit de wijk is overgewaaid of in een ver verleden door een groene enthousiasteling is aangeplant. Het sierlijke plantje handhaaft zich dapper in de ruigte van wilgen, bramen en ander wilds. Hij staat nu opnieuw in het licht, dus zal snel in bloei komen, denk ik.

Vier mannen bekijekn een ruigte. Een bukt en maakt een foto
Onderzoek bij Rinus' snoeiwerk
Hopsnuituil
Hopsnuituil
Drie kleuters en Fanny buigen zich over een houtblok. Ze kijken wat er onder zit
Wat zit er onder die houtblok?

Kartonnen kokers voor de struikjes

Pieter heeft een aantal kartonnen kokers geregeld. Hij wil ze als bescherming gebruiken voor de nieuwe struikjes aan de buitenrand van de natuurtuin. Een prima plan. Vandaag kunnen we vier kokers plaatsen en met een steunstokje blijven ze stevig staan. Pieter probeert ook voor de andere struikjes (in totaal hebben we er twintig gezet) kokers te krijgen. Karton is kwetsbaar en Pieter haalt olie waarmee hij de kokers een beschermingslaag geeft.

Drie rennende kleuters

Tijdens de koffie komen de drie rennende kleuters weer eens op bezoek. Ze raken in gesprek met Fanny en al gauw worden houtblokken geïnspecteerd op beestjes. Hoe meer pieren en pissebedden worden gevonden, hoe minder angst voor vieze handen en glibberbeestjes. Een van renkleuters laat vol trots zijn volle hand zien met “kapot veel” wormen. Daarna rennen ze juichend naar Fanny om een gevonden pad te laten zien. Fanny laat het clubje de zoektocht afsluiten met handen wassen en ze spreken af om volgende week terug te komen. Niet alleen de rennende kleuters zijn enthousiast over hun vondsten: Onderzoeker Will stuurt me naderhand nog een foto van een Hopsnuituil die in het gereedschapshok heeft overwinterd. Deze uil is geen vogel, maar een vlindersoort (niet moeders mooiste) waarvan de rups in de hopplant leeft. Dit is de eerste keer dat een Hopsnuituil in De Bundertjes is waargenomen en is gemeld aan Waarneming.nl. Een ochtend vol ontdekkingen!


Zaterdag 21 februari 2026

Gisteravond om 19:00 uur schoot het me te binnen: de fuiken! Vorige week hebben we afgesproken om vandaag naar amfibieën te zoeken in de poelen. Daarvoor had ik gisterenmiddag een paar fuiken moeten uitzetten. Om 19:00 uur is het al lang en breed donker, dus: te laat! Ik spreek met Peter en Onderzoeker Will af om komende woensdag een tweede poging te doen. Dinsdagmiddag zet ik een paar fuiken uit en woensdagochtend gaan we kijken wat erin zit. Officieel begint het RAVON-amfibieënonderzoek pas half april, maar we kijken graag verder dan de officiële de regels toelaten.

Zwakke plekken dichtstoppen

Veel is er niet te doen. Rinus is met het IVN wilgen aan het knotten in Brandevoort. Ik stop het gat dicht in de houtwal achter de zuidelijke poel. Vorige week hebben we daar opgaande bomen weggehaald vanwege de schaduw. De snoeitakken komen goed van pas om alles weer goed af te sluiten. Daarna stop ik een paar zwakke plekken dicht bij de zuidoosthoek van de hazelaarstrook. Het prikkeldraad ligt plat en hier gaat een doorloop ontstaan als we niets doen. Gelukkig zijn er genoeg takken en stammen beschikbaar, dus ook dit gat is snel gedicht.

gal aan eikenboom
gal aan eik
Onderzoeker Will en Peter gebogen over een witte bak
onderzoek naar insecten
Bloeiende boerenkrokussen
Boerenkrokussen
ree rent weg. Takkenhoop op achtergrond
Achterkant van ree

Achterkant van de ree

We kunnen vroeg aan de koffie. Pieter gaat daarna op ontdekkingstocht naar het noordelijke deel van De Bundertjes. Onderzoeker Will en Peter gaan met een netje naar de Gulden Aa. Ik zaag in de hazelaarstrook nog een paar takken af en versterk de houtwal aan de zuidkant. Dan een rondje door de natuurtuin. Vlak bij de houten brug klinkt ineens het geluid van brekend riet. Ik scchrik, maar een ree is harder geschrokken. Een paar meter van me vandaan schiet hij tevoorschijn. Grappig genoeg lijkt hij zelf niet te weten waarvan hij schrok. Na een seconde siet hij me en rent weg. Ik krijg nog net de achterkant op de foto.

De eerste kleuren van het nieuwe jaar

Op de beschutte en zonnige plekjes kun je nu al bloeiende planten verwachten. Niet veel, maar soms schieten een paar plantjes vroeger dan normaal in bloei. Op de heuvel bij de ingang heb ik geluk: een drietal Boerenkrokussen! Elzen en Hazelaars staan ook nog in bloei, maar dit is de eerste kleur van het nieuwe jaar. Bij de container zijn ook Peter en Onderzoeker Will terug. In de Gulden Aa hebben ze niet veel bijzonders gezien. In een van de tijdelijke poelen van de zuidelijke strook hebben ze een Kleine watersalamander gevangen, een hoopgevend teken.


Zaterdag 14 februari 2026

Een dipje in het weer. Vorige week lenteachtige dagen en komende week opnieuw voorjaarstemperaturen, maar vandaag hangen we net boven het vriespunt. Een schraal windje maakt het af. Even lijkt het zelfs uit een donkere lucht te gaan sneeuwen. Raar dat me dat een beetje tegenvalt, omdat we nu, half februari, “gewoon” midden in de winter zitten.

Mobiel in het water?

Bij het wisselen van de wildcamera boven de bospoel haal ik een natte arm. Vlak boven mijn hoofd laat een zanglijster zich horen. Ik let niet goed op en er valt iets in het water. Ik denk dat mijn mobiel in de poel ligt. Geen seconde te verliezen. In een reflex grijp ik in de poel en tast de bodem af naar het apparaat. Dan voel ik mijn mobiel in mijn broekzak en kijk wat beter. Een kleine batterij is uit de camera geglipt en ik heb voor niets een natte mouw gehaald. De batterij vind ik wel terug wanneer het poelwater zakt, hoewel hij dan niet meer zal werken. In de container trek ik een werkjas aan en wring de mouw van mijn trui uit.

verticale tak met elfenbankjes
Elfenbankje
doorgeknaagde stam boven watertje
Beversporen in De Bundertjes (foto: WvB)
Wirwar van takken en zon
jungle in de winter

Smaakt de dode muis niet?

De dode muis die we vorige week op de houtstapel hebben gelegd, ligt er nog steeds. Dat is raar, maar gebeurt vaker. We vinden een dood beest, leggen dat bij een camera en buizerd, vos, bunzing of steenmarter weten het snel te vinden. Soms, zoals nu, blijft zo’n lijkje liggen en wordt het door micro-organismen opgeruimd. Waarom laten alle vleeseters zo’n hapje liggen? Geen idee.

Begroeiing bij zuidelijke poel

Rinus en ik lopen met een kruiwagen vol gereedschap naar de zuidrand van de zuidelijke poel. Die kunnen we alleen bereiken via de graslanden naast de natuurtuin. Rinus begint de begroeiing, vooral riet en bramen, op te ruimen. Ik worstel me door de jungle naar de rand van de poel om opgeschoten wilgen en vooral elzen te kortwieken. Wanneer we dat niet doen, komt de hele zuidelijke poel in de schaduw en dat is funest voor het waterleven. De lange snoeitakken sjouwen we naar de afscheiding. Wanneer we klaar zijn, zullen we het gat waardoor we naar binnen zijn gekomen weer dichtmaken. Daarna hoeven we hier een paar jaar niet meer te komen.

Insecten hebben geen zin in de kou

Terug bij de container komen we Onderzoeker Will en Peter tegen. Het koude weer heeft blijkbaar ook invloed op de insecten. Ze hebben tussen het riet gekeken en niets gevonden. Misschien is alles door de kou dieper weggekropen. Wel hebben ze foto’s van beversporen. Halfdoorgeknaagde boompjes, langs de Gulden Aa, vlak bij de natuurtuin. Toch nog een interessante vondst op deze koude winterdag.


Zaterdag 7 februari 2026

Zacht winterweer met een dun zonnetje. De vogelwereld is wakker geworden. Een tijd geleden dat ik zoveel verschillend gefluit, gezang, getjilp en gekras heb gehoord. De nestkastjes van de IVN-jongeren trekken ook nu veel mezen. Ik loop een rondje over de paden met een tuinhark. De mollen zijn actief en vooral de bodem onder de paden schijnt rijk aan wormen te zijn. Ik hark zeker twintig hopen plat. De grote poel heeft bezoekers: een koppel Wilde eenden zwemt even rond en twee Meerkoeten lijken een nestplek te zoeken.

Korstmossen

Bij het insectenlab loop ik Pieter tegen het lijf. We kletsen wat, maar dan bedenkt Pieter ineens dat hij vandaag met Fanny naar een bijeenkomst over korstmossen zou gaan. Hij kan het nog goedmaken en pakt snel de fiets. Hij moet met de trein naar Utrecht. Het eerste deel van de mossendag zal hij missen, maar hij kan nog genoeg opsteken.

opkomende zon achter kale bomen, poel op voorgrond
boomstammen met daarachter door de zon verlichte nevel
bankje met daarachter poel en opkomende zon door kale bomen

Ook eekhoorns hebben lente in de kop

De zon is sterk genoeg om nevels te laten opstijgen. Het duurt maar even en dan heeft dezelfde zon alles weer opgelost. Een mooi schouwspel, maar kort. Ik maak een paar foto’s, maar die halen het niet bij het echte werk. Bij de container tref ik Rinus. We sjouwen de laatste wilgentakken van vorige week naar de houtwal achterin het elzenbosje. Daarna wandelen we op ons gemak naar de ijsvogelwand. Die kan wel wat knip- en snoeiwerk gebruiken. We halen gereedschap uit de container. Op weg naar de ijsvogelwand komen we Onderzoeker Will en Peter tegen. Ze wijzen naar boven: twee eekhoorns jagen achter elkaar door de boomtoppen. Ze cirkelen rond een dikke stam en springen van boom naar boom. Het zoveelste mooie lenteschouwspel van vandaag.

Onderzoeker Will en Peter kijken omhoog. Will mt verrekijker
Onderzoeker Will en Peter op vogelronde
nevelige poel met houten brug. Meerkoet dobbert langs rietkraag
Meerkoet op de grote poel
Rinus bovenop heuvel knipt riet weg
werk aan de ijsvogelwand

Muizenlijk

Bij de uitgang van het berkenbosje ontdekt Peter een dode muis. Hij is flink toegetakeld. Vlak onder de kop is een hele hap uit het lijfje gescheurd, een bloederig geheel. Herkenningsapp Obsidentify kan toch een Rosse woelmuis herkennen. Welk dier heeft hier toegeslagen? De meeste stemmen gaan voor een Bunzing. Vlakbij hebben we een Bunzing op de wildcamera gezien, die met een rat aan het slepen was. Typisch dat we in hetzelfde bosje enkele weken geleden een muis met afgebeten kop hebben gevonden.

IJsvogelwand

Onderzoeker Will en Peter gaan de wijk in, op zoek naar bijzondere insectenvondsten. Rinus en ik plukken en knippen de begroeiing weg van de ijsvogelwand. Een paar afgeknipte takken gaan in de wand als zitstok. Onderzoeker Will dacht dat hij vandaag een ijsvogel heeft gezien, dus wie weet … Oud-voorzitter Kees en de zwerfafvalploeg komen langzaam binnengedruppeld. Kees trakteert op appelflappen en het gezelschap nestelt zich bij de container. Intussen loop ik met de rolmeter naar het elzenbosje. Ik maak een nieuwe plattegrond van de natuurtuin en vandaag neem ik een paar maten in het elzenbosje. Terug bij de container zijn ook Onderzoeker Will en Peter terug. We kletsen nog wat na en ruim na twaalf uur sluiten we af.