Verbeterprojecten

Bloemrijk grasland

Naast ons gewone groenonderhoud (zie hier) werken wij aan duurzame verbeter-projecten. Wij vertellen graag wat de bedoeling van die projecten is en hoe ze er voor staan.

Groot onderhoud aan de poelen:

De poelen in de natuurtuin zijn ruim 30 jaar geleden aangelegd. In die tijd heeft zich een rijk waterleven ontwikkeld. Om dat waterleven te behouden moeten poelen zo nu en dan worden uitgebaggerd. Dit is een forse ingreep die goed moet worden voorbereid. Wat is de bedoeling van dit project?

Bloeiende struiken als buitenhaag:

Aan twee kanten van de natuurtuin (langs de wandelpaden) gaan we een haag bloeiende en vruchtdragende struiken planten. Die haag komt er niet alleen voor de mooiigheid. Het is ook een verrijking van de natuur en een duurzame verbetering van de leefomgeving in de wijk. Kleine vogels kunnen in de haag nestelen en allerlei dieren profiteren van de bloemen en de vruchten. Bovendien kijken wandelaars straks niet meer op tegen een muur van hoge groene struiken maar kunnen vrij de natuurtuin in kijken. Wat is de bedoeling van dit project?

Wilde bijentuin en educatief insectenhotel:

In het stuk tuin rond de bijenstal gaan we de natuur in de Bundertjes versterken. We ontwikkelen hier een afwisselende inheemse begroeiing die goed is voor veel diersoorten. Deze beschutte “insectentuin” wordt straks een zonnige open plek tussen de hoge bomen. Door die beschutting en variatie gaan inheemse insecten zoals wilde bijen (ongevaarlijk voor mensen), zweefvliegen en vlinders er op vooruit. Het meest recente werkplan voor de insectenuin.

De bijenstal wordt een educatief insectenhotel (het meest recente werkplan voor het insectenhotel). Met een nieuwe insectentuin en een insectenhotel krijgen de wilde bijen in de Bundertjes een flinke steun in de rug. Daarnaast biedt dit insectenhotel mogelijkheden voor natuureducatie en is het een uniek middel om het publiek bij natuurbeheer te betrekken. Het insectenhotel wordt zo gemaakt dat bezoekers zelf kunnen bekijken wanneer een insectenhotel werkt en wanneer niet. Wat is de bedoeling van dit project?


Bezoekers bij de grote poelPoelenproject:                                                                  

We hebben drie poelen in de natuurtuin. Die zijn ruim 30 jaar geleden gegraven. In de loop der tijd heeft zich een rijk waterleven ontwikkeld. In die jaren groeiden er steeds meer bomen langs de poelen en elk jaar kwam een lading bladafval in het water terecht. Het water in de poelen stroomt niet dus alle afval zakt naar de bodem en rot daar weg. Die rottingsprocessen zijn niet goed voor het waterleven. Tegelijk zorgen de bomen voor veel schaduw wat voor de waterplanten ook niet gunstig is. Poelen die niet onderhouden worden slibben na vele jaren dicht en verdwijnen, inclusief alle waterleven. Het enige onderhoud dat wij zelf kunnen doen is zo nu en dan met het waadpak het water in en het overtollige riet wegsnijden.

Wanneer we de poelen gezond willen houden moeten we ze laten uitbaggeren. Dat moet goed voorbereid worden want als dat verkeerd gebeurt beschadigen we het waterleven teveel. Bovendien moeten we het baggeren overlaten aan professionals met grote machines.

Gelukkig hebben we hulp van mensen van de gemeente Helmond. Er zijn al een paar keer ambtenaren op bezoek geweest die ons hebben geholpen om een inschatting te maken van wat er allemaal bij komt kijken en wat het gaat kosten.

Hoe staat dit project er nu voor?


Buitenhaagproject:                                                                                                      

Rondom de natuurtuin hebben wij een houtwal aangelegd. Daarin verwerken wij ons kap- en snoeiafval. Het hout in die wal wordt bevolkt door paddenstoelen en allerlei dieren. Konijnen graven er holen onder en kleine vogels bouwen nesten tussen de wirwar van takken. De houtwal houdt loslopende honden en wandelaars buiten zodat de tuin een natuurlijk rustgebied blijft.

Langs de noordkant en oostkant van de tuin (waar wandelpaden lopen) willen de houtwal vervangen door een haag inheemse struiken als meidoorn, sleedoorn en hondsrozen. Die leveren veel schuil- en nestgelegenheid. Maar ook bloesem in het voorjaar en de zomer en vruchten in het najaar. Wanneer de haag er eenmaal staat kost hij veel minder onderhoud dan de houtwal waar we elk jaar heel wat takken heen moeten slepen. Op stukken waar het te donker is voor een haag blijft de houtwal gewoon bestaan.

Aan de binnenrand van de tuin (vooral aan de voorkant) halen we de hoge begroeiing weg. Er ontstaat vanaf het pad vrij uitzicht de natuurtuin in. Dat levert, zeker samen met de haag, een mooi uitzicht op voor wandelaars die nu nog tegen een groene muur opkijken. Bovendien ontstaat wat meer sociale controle op wat er in de tuin gebeurt. Hoe staat dit project er nu voor?


Kleine vuurvlinderInsectenproject:                                 

Kruidentuin wordt insectentuin: In de natuurtuin staat al jaren een bijenstal waarin honingbijen worden gehouden met daar omheen een kruidentuin. Dit jaar (2017) zijn we gestopt met de kruidentuin. Een kruidentuin voegt eigenlijk niet veel toe aan de vele mooie tuinen en tuintjes in Helmond Noord. Bovendien is een kruidentuin in strijd met het natuurherstelbeleid dat de gemeente in de Bundertjes uitvoert en waar wij met ons groenbeheer op aansluiten. Het goed bijhouden van een kruidentuin is ook nog eens onbegonnen werk in dit moerassige gebied. Jarenlang heeft een van onze vrijwilligers, Theo, moedig en taai het intensieve onderhoud van de kruidentuin op zich genomen. Nu Theo op zaterdagochtend andere dingen is gaan doen wordt het beheer van oude kruidentuin omgegooid. We noemen dit bijentuin omdat we hem inrichten met wilde bijen en andere bloembezoekers in het achterhoofd.


Bijenstal wordt insectenhotel: Ook de bijenstal krijgt een andere functie. Honingbijen zijn leuke beestjes en heel nuttig voor de fruitteelt maar voor natuurherstel zijn ze niet nodig. Inheemse planten hebben geen honingbijen nodig om bestoven te worden. Er zijn honderden soorten wilde insecten die dat doen. We maken ons zelfs zorgen dat grote aantallen honingbijen in de natuurtuin teveel nectar en stuifmeel wegkapen van de wilde insecten (meer hierover lezen? Klik hier). En ook wij ergeren ons wanneer een van onze bezoekers door de honingbijen gestoken is.


Natuureducatie, vergelijkend warenonderzoek en publiek betrekken: Aansluitend op de inrichting van de insectentuin bouwen we de bijenstal om tot educatief insectenhotel. Het wordt educatief omdat bezoekers van dichtbij (zonder gevaar om gestoken te worden) kunnen bekijken hoe wilde bijen en sluipwespen het insectenhotel gaan gebruiken. Maar wij gaan een stap verder. Om de werking van insectenhotels duidelijk te maken bouwen we bewust een deel waarbij wij materiaal van mindere kwaliteit gebruiken. Daar komt nog een derde deel bij waar insectenhotels uit de winkels worden opgehangen. Zo combineren wij het natuurherstel met vergelijkend warenonderzoek. De ontwikkeling van het insectenhotel wordt bestudeerd en bezoekers kunnen met eigen ogen zien wat wel en niet werkt en waarom dat zo is. Dit educatieve insectenhotel biedt mooie mogelijkheden om het publiek te betrekken en kennis te laten maken met de insectenwereld.

Hoe staat dit project er nu voor?


schets nieuwe bijentuin

 

Werkplan Insectentuin: Slim groenbeheer, versterking biodiversiteit.                        

De insectentuin is een door bomen en struiken omsloten, windluwe, moerassige open plek. Die eigenschappen gebruiken wij om de plaatselijke biodiversiteit te versterken.

Bij de inrichting en het beheer geven wij extra aandacht aan de bedreigde (bloembezoekende) insecten.

Er zijn twee verschillen met het beheer in de rest van de natuurtuin.

1: In de insectentuin zal door gevarieerd maaibeheer een fijnmazig netwerk van microklimaatjes ontstaan. De andere onderhoudszones (graslandjes, bosranden, bosjes, poelen) worden veel grootschaliger beheerd.

2: In de insectentuin wordt een introductieplan met monitoring uitgevoerd met inheemse planten. In de rest van de natuurtuin wordt geen introductiebeleid gevoerd.

 

Werkplan Insectentuin: het beheer (na ontwikkelperiode)                                                  

  1. Onderhoudsarm (zo min mogelijk inspanning en kosten, zoveel mogelijk resultaat ).

  2. Grote variatie aan microklimaatjes en flora (gevarieerd maaibeheer).

  3. Educatief insectenhotel (zie werkplan insectenhotel)

Na de ontwikkelperiode (2 á 3 jaar) bestaat het onderhoud uit gevarieerd maaibeheer. Dat wil zeggen stroken die 1, 2 of 3 keer per jaar en stukjes die om de 2 of 3 jaar gemaaid worden. Hierdoor ontstaat variatie in begroeiing en een fijnmazig netwerk van microklimaatjes met verschillen in temperatuur en luchtvochtigheid. Maaisel wordt afgevoerd.

 

Werkplan Insectentuin: ontwikkelperiode (2 á 3 jaar)                                                                  

Vooraf:

De insectentuin in één keer aanleggen zou veel werk en geld kosten. Daarom wordt 2 tot 3 jaar uitgetrokken om de insectentuin gefaseerd te ontwikkelen en gaandeweg eventueel bij te sturen. In die periode gaan we:


Werkplan Insectenhotel: Biodiversiteit, Onderzoek en Educatie.                                   


Werkplan insectenhotel: beheer (na de opbouw).                                                               

Na de opbouw is het insectenhotel onderhoudsarm. De belangrijkste werkzaamheden zijn:


Werkplan insectenhotel: opbouw                                                                                 

Vooraf: De bijenstal die er nu staat is niet gefundeerd en slecht onderhouden. Bovendien zijn de oriëntatie en locatie van de stal niet goed. Eigenlijk zou de huidige bijenstal afgebroken en (verderop) opnieuw opgebouwd moeten worden. Dat zal goed gepland moeten worden.

Ook zonder zo'n verplaatsing kan het insectenhotel worden opgebouwd. Het zal een bouwsel worden dat relatief makkelijk te verplaatsten is.


  1. We maken een ontwerp en een begroting van de basisstructuur. Dit is een soort stellingkast waarin de verschillende houtblokken/stenen/plantenstengels geplaatst en verwisseld kunnen worden.

  2. Voor het vullen van die stellingkast wordt een plan met begroting gemaakt.

  3. Voor de informatiepanelen wordt een plan met begroting gemaakt.

  4. We beginnen te werven voor de monitoring van het insectenhotel (bijvoorbeeld jeugd-IVN of een schoolklas, buurtbewoners, e.d.)

  5. In de tweede helft van 2018 (vanaf 1 juli) wordt de basisstructuur van het insectenhotel opgebouwd. Daarna kan begonnen worden met het vullen met insectenhotels. Het tempo is afhankelijk van het ontwerp en de begroting.


 
Stichting Natuurtuin Helmond

Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK